Η θλίψη και τα στάδια της

Γράφει ο/η:    


Η απώλεια είναι κάτι που έχουμε βιώσει όλοι. Μπορεί να αφορά σε κάποιο αγαπημένο μας πρόσωπο, μία δουλειά, έναν φίλο, έναν σύντροφο ή έναν σύζυγο. Τι συναισθήματα βιώνουμε όταν η απώλεια μας χτυπάει την πόρτα; Ξέρουμε από ποια στάδια περνάμε μέχρι να φτάσουμε τελικά στην αποδοχή; Βοηθάει να αντιμετωπίζουμε την απώλεια ή να την αποφεύγουμε;
Σίγουρα η καλύτερη τακτική είναι να αντιμετωπίσουμε την απώλεια και να περάσουμε όλα τα στάδια της θλίψης, γιατί μόνο έτσι θα καταφέρουμε να προχωρήσουμε μπροστά και να μην μείνουμε καθηλωμένη σε ένα γεγονός που μπορεί να μας αλλάξει προς το χειρότερο την καθημερινότητα μας, αν δεν το ξεπεράσουμε.

Ποια είναι λοιπόν τα στάδια της θλίψης; Είναι τα εξής πέντε:

1.    Άρνηση.
Αυτό το στάδιο μας βοηθάει να ανταπεξέλθουμε στην απώλεια. Σ’ αυτό το στάδιο η ζωή δεν έχει σημασία και όλα φαντάζουν χωρίς νόημα. Νιώθουμε μουδιασμένοι και αναρωτιόμαστε με τι δύναμη θα προχωρήσουμε στη ζωή και προσπαθούμε να βρούμε κάποιο στήριγμα. Σ’ αυτό το στάδιο επιχειρούμε να ρυθμίσουμε τον συναισθηματικό μας κόσμο στην καινούργια πραγματικότητα. Όταν αρχίσουμε να αποδεχόμαστε την καινούργια κατάσταση, τότε θα αρχίσει και η διαδικασία της επούλωσης και εμείς θα νιώθουμε μέρα με την μέρα πιο δυνατοί. Μα καθώς θα προχωράμε, τα συναισθήματα που είχαμε απαρνηθεί σταδιακά θα βγαίνουν στην επιφάνεια.  

2.    Θυμός.
Ο θυμός είναι ένα αναγκαίο στάδιο στην διαδικασία επούλωσης. Πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να θυμώνουμε, ακόμα και αν φαντάζει ότι ο θυμός μας δεν θα έχει τέλος. Όσο πιο δυνατά τον βιώνουμε τόσο πιο εύκολο θα είναι να τον ξεπεράσουμε και να θεραπευτούμε. Η αλήθεια είναι ότι ο θυμός είναι ένα κυρίαρχο συναίσθημα που από κάτω του κρύβει διάφορα άλλα συναισθήματα, αλλά είναι τόσο δυνατός που τα σκεπάζει όλα. Σ’ αυτό το στάδιο μπορεί να στραφούμε ενάντια στην οικογένεια, στους φίλους μας και στην κοινωνία… που τόσο μας αδίκησε. Πίσω απ’ τον θυμό κρύβεται ο πόνος… ο δικός μας πόνος. Είναι πολύ φυσικό να νιώθουμε εγκαταλελειμμένοι και ο θυμός είναι μία κινητήριος δύναμη που θα μας βοηθήσει να χτίσουμε μία προσωρινή κατάσταση στο πέλαγος της ανυπαρξίας που βρισκόμαστε.
Ο θυμός θα γίνει μία γέφυρα ανάμεσα στους άλλους και σ’ εμάς… Εμείς θα είμαστε στο ένα στρατόπεδο και οι άλλοι απέναντι μας και μόνο ο θυμός θα μας ενώνει, τουλάχιστον μέχρι να ξεπεράσουμε αυτό το στάδιο και να περάσουμε στο επόμενο.


3.    Διαπραγμάτευση.
Πριν την απώλεια είναι σίγουρο ότι κάναμε τα πάντα για να μην την βιώσουμε. Αν ήταν δουλειά, σίγουρα προσπαθήσαμε να την κρατήσουμε. Αν ήταν σχέση, κάναμε υποχωρήσεις για να μην την χάσουμε… Παρακαλέσαμε, φωνάξαμε, δώσαμε υποσχέσεις… αλλά τελικά δεν αποφύγαμε την απώλεια. Η διαπραγμάτευση ήταν μία μορφή εκεχειρίας, αλλά χωρίς αποτέλεσμα γιατί ξυπνήσαμε ένα πρωί και διαπιστώσαμε ότι δεν καταφέραμε να αποφύγουμε το αναπόφευκτο. Τότε αρχίζουμε να σκεφτόμαστε αν πραγματικά κάναμε ότι περνούσε απ’ το χέρι μας και μήπως θα ήταν καλύτερα αν κάναμε αυτό ή το άλλο και απαντούσαμε έτσι αντί για αλλιώς και μήπως θα μπορούσαμε να αλλάζαμε την κατάσταση αν κάναμε κάτι άλλο διαφορετικά… Είναι σα να προσπαθούμε να πάμε πίσω στον χρόνο να αλλάξουμε την πραγματικότητα. Οι ενοχές συνήθως κάνουν την εμφάνιση τους σ’ αυτό το στάδιο και αρχίζουμε να διαπραγματευόμαστε με τον πόνο που μας προκάλεσε η απώλεια.

4.    Κατάθλιψη.
Σ’ αυτό το στάδιο η προσοχή μας στρέφεται στο παρών. Αισθήματα κενού κάνουν την παρουσία τους αισθητή και η θλίψη δείχνει να βαθαίνει. Η κατάθλιψη φαίνεται να είναι ένα συναίσθημα που μας χτυπάει την πόρτα και αποτραβιόμαστε απ’ την ζωή.. Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε ότι αυτού του είδους η κατάθλιψη δεν είναι δείγμα ψυχικής ασθένειας, είναι μία πολύ φυσιολογική αντίδραση στην απώλεια. Συχνά σ’ αυτή την φάση αναρωτιόμαστε αν υπάρχει νόημα στην ζωή. Να θυμόμαστε ότι αυτό το στάδιο είναι απολύτως αναγκαίο και πρέπει να το βιώσουμε για να προχωρήσουμε στην αποκατάσταση.

5.    Αποδοχή.
Πολλοί πιστεύουν ότι σ’ αυτό το στάδιο νιώθουμε καλά με την απώλεια. Κι όμως δεν είναι έτσι. Σ’ αυτό το στάδιο αποδεχόμαστε την πραγματικότητα και το γεγονός ότι δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στην πρότερη κατάσταση - πριν την απώλεια δηλαδή. Μαθαίνουμε να ζούμε με την νέα πραγματικότητα και να κάνουμε μικρά βήματα επιστροφής στην ζωή. Τώρα πρέπει να μάθουμε να ζούμε σ’ ένα αλλαγμένο κόσμο, με διαφορετικούς κανόνες. Το προσωπικό μας σύμπαν άλλαξε και εμείς πρέπει να προσαρμοστούμε ανάλογα. Η αποδοχή θα μας βοηθήσει για καλύτερες μέρες και μία πιο υγιή καθημερινότητα.

Καλό είναι να έχουμε υπ’ όψη μας ότι δεν υπάρχει χρονικό πλαίσιο που να διευκρινίζει πόσο κρατάει το κάθε στάδιο και πάντα υπάρχει περίπτωση υποτροπής, να γυρίσουμε δηλαδή στο προηγούμενο στάδιο και να ξαναρχίσουμε απ’ την αρχή. Στο χέρι μας είναι πόσο θα διαρκέσει το κάθε στάδιο, ανάλογα με το πόσο έτοιμοι είμαστε να δεχτούμε την αλήθεια!